»» 1ـ1ـ تعداد جمعيت
از جمعيت شهرستان كاشمر تا قبل از سال 1335آمار دقيقي در دست نيست نخستين آمارگيري نفوس و مسكن در آبان ماه 1335در سراسر كشور انجام شد . بر اساس سرشماري سال 1335جمعيت شهرستان 93.645 نفر بوده است . اين رقم در سال 1345 معادل 7561/1 ،
در سال 1355،به 147.758 نفر،در سال 1365به 217.417 نفر افزايش و بالاخره در 1375 برابر 186.765نفراعلام شده است .

»» 2-1 توزيع جمعيت شهرستان
در جدول زير جمعيت شهرستان كاشمر بر اساس سكونت گاه شهري و روستايي آورده شده است .

جدول شماره ي 5 – جمعيت شهرستان به تفكيك مناطق شهري ،روستايي در مقاطع زماني مختلف

سـال

1335

1345

1355

1365

1375

تعداد به نفر

درصد

تعداد به نفر

درصد

تعداد به نفر

درصد

تعداد به نفر

درصد

تعداد به نفر

درصد

مناطق شهري

13299

2/14

17065

9/15

30438

6/20

66529

6/30

77112

3/41

مناطق روستايي

80346

8/85

90496

1/84

117320

4/79

150888

4/69

109614

7/58

كل جمعيت

93645

100

107561

100

147758

100

217417

100

186765 **

100

كاهش تعداد كل جمعيت شهرستان در سال 1375 نسبت به سال 1365 مربوط به جدايي بخش بردسكن و تبديل آن به شهرستان است .
همان گونه كه از جدول فوق استفاده مي گردددرصد شهر نشيني كه در سال 1335برابر با2/14درصد بوده در سال 1375 به 3/41 درصد افزايش درسال1355به6/20درصد، در سال 1365به 6/30 درصد وبالاخره در سال 1375به41.3درصد افزايش يافته است به عبارتي در40سال اخير جمعيت شهر نشين شهرستان كاشمر از2/14 درصدبه3/41 درصد رسيده ،كه تحولات اقتصادي،اجتماعي در 40 سال اخير تحرك جمعيتي را در جهت شهرنشيني سوق داده است. در اين زمينه مهاجرتهاي روستايي نقش عمده اي داشته است.

 

»» 3-1 تراكم جمعيت
1-3-1- تراكم نسبي
تراكم نسبي جمعيت عبارت است ازنسبت بين جمعيت شهر ستان به مساحت آن اين نسبت نشان مي دهد كه در هر كيلو متر مربع چند نفر زندگي مي كنند .تراكم جمعيت شهرستان كا شمر در سال 1335برابر با7نفر بوده كه اين رقم درسال هاي‌ 45 و 55 و 65 و 75 ترتيب 1/8 ، 1/11 ، 4/16 و 9/46 نفر در هر كيلو متر مربع بوده است .

 
جدول شماره 6- دهستان هاي شهرستان كاشمر به تفكيك مساحت،جمعيت وتراكم نسبي در سال 1375
 

 

بخش

دهستان

مساحت

(كيلومتر مربع)

جمعيت

تراكم نسبي

مركزي

بالا ولايت

پايين ولايت

689

290

29510

11857

8/42

9/40

بخش خليل آباد

رستاق

ششطراز

426

692

18414

19454

2/43

1/28

بخش كوهسرخ

تكاب

بركوه

بررود

638

839

402

7338

16795

6246

5/11

20

5/15

با توجه به جدول مذكور بيشترين تراكم در دهستان رستاق با 2/43 نفر در كيلومتر مربع و كمترين آن در دهستان تكاب با 5/11نفردركيلو متر مربع است .دهستان رستاق وبالاولايت به دليل نزديكي به شهر كاشمر وسهولت دستيابي به امكانات شهري وبرخورداري از راههاي مناسبتر واراضي حاصلخيز وآب نسبتاكافي از تراكم جمعيت بيشتري برخوردار است.

2-3-1-تراكم بيولوژيك
تراكم نسبي تا حدودي مي تواند توزيع جمعيت رانشان دهد .ولي وجود كوهها ، بيابانها وزمينهاي غير قابل كشت باعث مي شود تا تراكم نسبي جمعيت ملاك مناسبي براي شناسايي جمعيت يك منطقه در رابطه با امكانات و استعدادهاي اقتصادي ، درجه استفاده از خاك ، بهره وري زمين و…نباشد بنابراين براي آگاهي از فشار جمعيت بر روي اراضي زراعي از تراكم بيولوژيك جمعيت استفاده مي شود كه ازتقسيم جمعيت به مساحت زير كشت داير به دست مي آيد .
با توجه به آمار سطح زيركشت محصولات زراعي وباغي شهرستان در سال زراعي  80-79كه حدود 500/52 هكتار بوده وجمعيت شهرستان كه در سال 1380 معادل 197728نفر اعلام شده تراكم بيولوژيك در حدود8/3 نفر در هكتار ميباشد .

»» 4-1 تركيب جمعيت
بامطالعه تركيب جمعيت مي توان به روند تكامل جمعيت مورد مطالعه پي برد .تشخيص فزوني يكي از دوجنس زن يامرد برديگري داراي نتايج دموگرافيك واقتصادي نامشابه اي است.كم بودن زن در ساختمان وتركيب جمعيت موجب عدم امكان ازدواج وتوليد نسل شده وطبقه جوان وفعال جامعه را كاهش مي دهد .علاوه برتركيب جنسي توجه به تركيب سني جمعيت از اهميت بالايي بر خوردار است .چگونگي رشد جمعيت در هر سرزمين متاثر ازتركيب سني وجنسي جمعيت در آ‎ن سرزمين است. جمعيتي كه گروه جوان آن با كاهش مواجه باشد در آينده مشكلاتي راازنظر تامين نيروي فعال درپي خواهدداشت . دارابودن درصد جوان بيش از ميزان موردقبول، سبب رشد جمعيت وايجاد مشكلات فراوان در زمينه برنامه ريزي جمعيتي
خواهد بود .
 

 


منبع:

 a. جغرافیای شهرستان کاشمر / سیدحسن هاشمی، مریم آقایی میبدی، حسین عزیزی فروتقه، مریم سالاری خیابانی